درسنامه آموزشی مطالعات اجتماعی کلاس هفتم

از آب‌های نیلگون خلیج فارس و دریای عمان تا سواحل زیبای خزر، دشت‌ها، کوه‌ها، جنگل‌ها، چشمه‌ها و بیابان‌ها چنان زیبا و شگفت‌انگیزند که دیدن آنها دل و جان را غرق نشاط می‌کند. آثار تاریخی و زیارتی و فرهنگی ایران ما را به گذشته‌های دور و نزدیک می‌برد و با زندگی پدران و مادران ما، در این سرزمین آشنا می‌کند.

آیا می‌دانید ایران از نظر داشتن مکان‌های زیبای طبیعی در دنیا مقام پنجم و از نظر داشتن مکان‌های تاریخی و فرهنگی باشکوه مقام دهم را در دنیا دارد؟

ایران، کشوری زیبا و پهناور است و مناظر طبیعی و آثار تاریخی فراوان دارد.
اغلب مردم در طی سال به سفرهای دور و نزدیک می‌روند. حتماً شما هم در تعطیلات تابستان یا ایام نوروز یا روزهای تعطیل هفته به سفر رفته‌اید.

پس شما هم «گردشگر» بوده‌اید. به کسانی که محل اقامت یا کار خود را به طور موقت ترک می‌کنند و برای استراحت یا گردش و دیدن یا مطالعهٔ مکان‌های تاریخی و طبیعی، به سفر می‌روند «گردشگر» می‌گویند. حتماً می‌دانید به کسانی که به سفرهای زیارتی می‌روند، «زائر» می‌گویند.

در گذشته، تعداد کسانی که به مسافرت می‌رفتند بسیار کم بود اما با گذشت زمان، تعداد گردشگران بیشتر شد؛ به‌طوری که امروزه میلیون‌ها نفر از مردم جهان در ایام مختلف سال از جایی به جای دیگر سفر می‌کنند. در کشور ما نیز تعداد مسافرت‌های مردم در سال‌های اخیر، افزایش یافته است.

قرآن کریم انسان‌ها را به سیر و سفر روی زمین و تفکر در قدرت آفرینش خداوند و سرگذشت اقوام و ملل گذشته تشویق می‌کند.

انواع گردشگری

همهٔ مردم از مسافرت، هدف یکسانی ندارند. بعضی از مردم ممکن است فقط به منظور استراحت و تفریح به مکانی سفر کنند. بعضی برای زیارت اماکن مقدّس یا مطالعهٔ آثار تاریخی به سفر می‌روند.
بعضی از افراد برای بازدید از نمایشگاه‌ها یا گردهمایی‌های علمی سفر می‌کنند و بالاخره برخی از گردشگران هم به «طبیعت‌گردی٭» می‌پردازند.

اهمیت گردشگری

- وقتی افراد به سفر می‌روند علاوه بر استراحت و تفریح با پدیده‌های زیبای طبیعی و مکان‌های تاریخی و فرهنگی آشنا می‌شوند و چیزهای زیادی دربارهٔ مکان‌ها و آداب و رسوم مردم مناطق یاد می‌گیرند.
- وقتی گردشگران به ناحیه‌ای سفر می‌کنند در آن ناحیه شغل‌های مختلفی ایجاد می‌شود. برای مثال هتل‌داری، دفاتر فروش بلیط، دفاتر حمل ونقل، فروش صنایع دستی و غذاها و شیرینی‌های محلی.
آیا می‌توانید شغل‌های دیگری را که در اثر فعّالیت گردشگری به وجود می‌آید نام ببرید؟
وقتی در یک مکان شغل‌های بیشتری به وجود بیاید، درآمد مردم آنجا بیشتر می‌شود. پس گردشگری نقش مهمی در افزایش درآمد مردم یک منطقه دارد.
- ما ایرانیان براساس فرهنگ و ارزش‌های دینی خود، با گردشگرانی که از خارج از کشور به ایران می‌آیند، با احترام و محبّت برخورد می‌کنیم و سعی می‌کنیم آنها را با فرهنگ، تمدن و تاریخ خود آشنا کنیم.

گردشگری و نقشه

یکی از وسایل مهمی که باید برای گردشگری یا انجام هر نوع سفر از آن استفاده کرد، نقشه است. نقشه‌ها به ما کمک می‌کنند تا مکان‌های جدید را بهتر پیدا کنیم و سریع‌تر خود را به آنجا برسانیم. بدون نقشه ممکن است مسیرها را اشتباه کنیم یا زمان زیادی برای پیدا کردن یک مکان صرف کنیم.
در پایهٔ ششم با نقشهٔ گردشگری شهر اصفهان آشنا شدید. اکنون به نقشهٔ گردشگری شهر قم توجه کنید.

یکی دیگر از نقشه‌هایی که به هنگام سفر باید همراه داشته باشیم، نقشهٔ راه ها است. آیا تاکنون این نوع نقشه را دیده‌اید یا از آن استفاده کرده‌اید؟

بر روی نقشهٔ راه‌ها، جاده‌های اصلی و فرعی و همچنین مکان‌های خدماتی چون رستوران‌ها، تعمیرگاه‌ها، پمپ بنزین‌ها، نمازخانه و نظایر آن مشخص شده است. با استفاده از مقیاس نقشهٔ راه‌ها می‌توانید حساب کنید چقدر از روستا یا شهری که می‌خواهید به آن سفر کنید، فاصله دارید.